استواء 16 درجه است . 6 - برخى ديگر شفق وفلق در خط استواء را 18 درجه به حساب آورده‌اند ، اين نظر أكثر ماهران وحاذقان اين فنّ چون خواجة طوسي رضى اللّه عنه وشيخ بهائى رضى اللّه عنه ونتيجهء رصدهاى آنان است . به گفته شيخ بهايى انحطاط خورشيد أول صبح كاذب وآخر شفق 18 درجه است ، امّا آغاز صبح صادق بين 15 تا 16 درجه مىباشد . بر اين پايه با زياد شدن عرض ودور شدن آنها از خط استواء به تدريج بر مقدار صبح صادق افزوده مىشود ، چنان كه اشاره خواهد شد . به هر روى اين قول ، متيقن است وچنان كه در بيشتر از اين مقدار ( 18 ) شك شود بنابر قواعد فقهى « استصحاب » شب حاكم است . « 1 » استخراج بين الطلوعين : دانستيم وقتي خورشيد در زير أفق غروب مىكند وهمچنين قبل از طلوع آن ، نور خورشيد بر طبقات اتمسفر در بالاى سر ناظر مىتابد وآن را روشن مىكند ، ذرات بخار آب وساير ذرات موجود در اتمسفر ، نور خورشيد را منعكس ودر همه جهات پخش مىكند ، با فاصله بيشتر خورشيد در زير أفق مقدار كمترى از طبقات اتمسفر بالاى سر ناظر مورد تابش نور قرار مىگيرد وروشنايى كمتر مىشود ، بنابر نظر مشهور روشنايى ياد شده تا وقتي خورشيد به اندازهء 18 درجه در زير أفق قرار مىگيرد ادامه دارد ويا آغاز مىگردد . براي به دست آوردن طول مدت بين الطلوعين بايد مدتي را كه

--> ( 1 ) - ر ك ، دروس معرفة الوقت والقبلة ، ص 263 .